Białe krostki na chryzantemie? To może być groźna choroba

Białą rdzę chryzantem wywołuje grzyb Puccinia horiana. Choroba występuje najczęściej późnym latem i jesienią, kiedy temperatury spadają, a wilgotność powietrza jest wysoka. Sprzyja jej również długotrwałe utrzymywanie się wody na liściach.

Pierwsze objawy to niewielkie, jasnożółte plamki na górnej stronie liści. Z czasem brązowieją i mogą stawać się lekko zapadnięte. Bezpośrednio pod nimi, na spodniej stronie liścia, pojawiają się charakterystyczne wypukłe krostki. Początkowo są beżowe, a przy wysokiej wilgotności stają się białe.

W miarę rozwoju choroby liście mogą się kurczyć, brązowieć i zamierać. Silnie porażone chryzantemy słabiej rosną, a zarodniki grzyba przenoszone z powietrzem mogą zakażać kolejne rośliny.

Białą rdzę łatwo pomylić z mączniakiem prawdziwym. Obie choroby powodują jasne zmiany na liściach, jednak ich wygląd jest inny.

Mączniak tworzy biały lub szarawy nalot przypominający rozsypaną mąkę. Może pokrywać liście, łodygi i kwiaty. Biała rdza powoduje natomiast powstawanie wyraźnych, wypukłych krostek na spodniej stronie liści, którym odpowiadają żółtawe plamki widoczne od góry.

Chryzantemy mogą również chorować na rdzę brunatną, wywoływaną przez Puccinia chrysanthemi. W tym przypadku skupiska zarodników są ciemnobrązowe i niekiedy układają się w koncentryczne kręgi. Rdza brunatna jest zazwyczaj mniej szkodliwa niż biała.

Liście z objawami białej rdzy należy usuwać, a silnie porażonych roślin najlepiej pozbyć się w całości. Nie powinno się również pobierać z nich sadzonek, ponieważ w ten sposób można przenieść chorobę na kolejne chryzantemy.

Warto sprawdzić także rośliny stojące w pobliżu. Wilgotne liście i chłodna pogoda sprzyjają rozwojowi zakażenia, dlatego znaczenie ma odpowiednie rozmieszczenie doniczek i unikanie niepotrzebnego moczenia liści podczas podlewania.

W przydomowej uprawie podstawą ograniczania białej rdzy jest szybkie usuwanie porażonych części i niedopuszczanie do dalszego rozprzestrzeniania się choroby. Stosowanie fungicydów nie jest zalecanym rozwiązaniem.

Brak widocznych plam nie daje pewności, że chryzantema jest zdrowa. Od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów może minąć od kilku dni do kilku tygodni. W tym czasie roślina może wyglądać zupełnie normalnie.

Nowo kupione chryzantemy warto przez kilka tygodni obserwować i, jeśli to możliwe, trzymać oddzielnie od pozostałych roślin. Pozwala to zauważyć ewentualne objawy, zanim choroba rozprzestrzeni się w ogrodzie.

Przed zakupem najlepiej delikatnie rozchylić pędy i obejrzeć liście znajdujące się głębiej wśród kwiatów. Żółte plamki na górnej stronie liścia i jasne krostki bezpośrednio pod nimi to sygnał, by zrezygnować z zakupu takiej rośliny.

Źródła

• Royal Horticultural Society (RHS), Chrysanthemum white rust.
• DIY Garden, That ‘White Mould’ on Your Chrysanthemum Could Be Something Else, 10 września 2026 r.
• Greeny Gardener, Chrysanthemum Diseases.